Kinderen ontwikkelen tot zelfbewuste mensen

  1. Daltononderwijs: kinderen ontwikkelen tot zelfbewuste mensen

Kinderen ontwikkelen tot zelfbewuste mensen

Schoolconcept dalton verder uitgelegd

“Wij ontwikkelen kinderen tot mensen met lef”, zegt directeur Brigitte van Ittersum van PC Daltonschool Willem van Oranje. Dat lukt – afgaand op bijvoorbeeld reacties van het voortgezet onderwijs – heel goed. “We krijgen regelmatig terug dat onze oud-leerlingen opvallen door hun zelfstandigheid en dat zij makkelijk over zichzelf kunnen praten.”

Wie PC Daltonschool Willem van Oranje binnenkomt, ziet kinderen in de grote hal zelfstandig aan het werk. De één alleen, anderen in groepjes. “Kinderen mogen hier zelf de werkplek kiezen die zij het fijnste vinden”, licht directeur Brigitte van Ittersum even later toe. “Dat is typisch Dalton. We geven kinderen veel vrijheid om zélf ontdekkend te leren en te leren omgaan met verantwoordelijkheid. Zij mogen bijvoorbeeld hun werk plannen en kijken regelmatig zelf hun werk na.”

Betekent dit dan dat kinderen volledig hun eigen gang gaan? Nou nee. “Leerkrachten bieden echt structuur. Van oudsher is ‘vrijheid in gebondenheid’ een begrip bij Dalton. We leren kinderen juist om goed om te gaan met die vrijheid en om hun verantwoordelijkheid te nemen, voor zichzelf en anderen.” Zo ontwikkelen kinderen zich tot zelfbewuste mensen die ‘later’ in staat zijn om een betekenisvol leven op te bouwen.

Stap voor stap zelfstandiger

Dit zelfstandig worden gaat natuurlijk stap voor stap. “Kleuters leren spelend en plannen op hun eigen planbord. Zij leren eerst kleine taakjes zelfstandig uitvoeren. Zo bouwen we dat steeds verder uit, naar een dagtaak, een weektaak en straks zelfs een periodetaak.” Kinderen organiseren zelf hun werk en zorgen dat dit afkomt. Leerkrachten begeleiden dit goed en bieden kinderen allerlei handvatten. Zo kan de ‘nakijkbril’ gebruikt worden om gemaakt werk zorgvuldig na te kijken. De reflectiebal helpt leerlingen bij het vertellen over hun gedrag. Leerkrachten voeren veel gesprekken met kinderen over hoe het gaat met hun werk en begeleiden en coachen bij (persoonlijke) doelen die kinderen voor zichzelf maken. “De één wil werken aan een betere werkhouding, de ander heeft juist een sociaal doel”, illustreert Brigitte. Leerkrachten geven natuurlijk gewoon les en stemmen hun onderwijs af op dat wat kinderen nodig hebben. Maar zij zijn óók begeleider en coach. “Als je hier op school werkt, heb je verschillende rollen en moet je goed kunnen schakelen.”

Vijf kernwaarden

Wat zijn nu de kenmerken van Daltononderwijs? “Wij werken vanuit vijf kernwaarden”, legt Brigitte uit. “Naast de twee kernwaarden verantwoordelijkheid en zelfstandigheid waar ik het net al over had, draait het ook om samenwerken, reflectie en effectiviteit en doelmatigheid.” De kernwaarde samenwerken zie je terug in de verschillende werkvormen in de klas, maar zeker ook als aan thema’s wordt gewerkt. “We combineren aardrijkskunde, geschiedenis en natuuronderwijs in thematisch onderwijs. Kinderen bedenken zelf wat zij vanuit zo’n thema willen leren, formuleren een onderzoeksvraag en gaan in groepjes aan de slag. Zij presenteren hun werk ook aan klasgenootjes: zo leren we op school steeds meer samen en van elkaar.”

“Verantwoordelijkheid, zelfstandigheid, samenwerking, reflectie en effectiviteit en doelmatigheid: dat zijn de kernwaarden van Dalton”

 

Leren kijken naar jezelf

Kinderen op ‘de Willem’ zijn gewend om in gesprek te gaan over hun werk en om na te denken over zichzelf. “Zij ontwikkelen bij ons op school echt hun eigen mening. Wie ben ik, wat kan ik, waar ben ik misschien nog minder goed in, wat heb ik nodig om mijn doel te bereiken?” Doordat die reflectie – de vierde kernwaarde - uitgebreid aan bod komt, leren kinderen zichzelf goed kennen. “Word jezelf, zie de ander”, vat Brigitte kernachtig samen. “Dat is ons motto. Je mag hier op school fouten maken. Daar leer je van! We gaan er wel over in gesprek, zodat je het de volgende keer anders kunt doen. Je krijgt hier altijd een nieuwe kans.” De kanjeraanpak die alle leerkrachten hanteren, sluit mooi aan bij het Daltononderwijs. Deze aanpak, gericht om kinderen respectvol met zichzelf en elkaar te laten omgaan, draait ook om eigenaarschap. “Zelf inzicht krijgen in hoe je doet en verantwoordelijkheid nemen voor hoe je je gedraagt: dat past heel goed bij ons”, vindt Brigitte.

 

Effectief en doelmatig: een leergemeenschap

De vijfde kernwaarde – effectief en doelmatig – klinkt een beetje ‘zakelijk’. Hoe zit dat? Het draait om duidelijkheid over welke doelen je wilt halen, zowel voor de onderwijsresultaten als voor de persoonlijke ontwikkeling van kinderen. “Dit geldt voor de kinderen, maar ook voor ons als team. Samen verantwoordelijk zijn: dat motiveert om ondernemend en actief te zijn. Daarmee zijn we effectief in ontwikkelen”, vertelt Brigitte. “We willen binnenkort gaan werken in leerwerkgroepen. Samen zijn we dan verantwoordelijk voor bepaalde taken en verbeterthema’s. We worden echt een leergemeenschap. Medewerkers hebben plezier in en passie voor hun werk en dat hebben kinderen nodig.” Elke vijf jaar komt de landelijke Daltonvereniging op bezoek bij alle Daltonscholen, of komt toetsen of die nog ‘Daltonproof’ zijn. Ook dat houd je scherp, maar het belangrijkste is natuurlijk dat iedere leerkracht het Dalton-DNA heeft of ontwikkelt.

“Kinderen op ‘de Willem’ zijn gewend om in gesprek te gaan over hun werk en om na te denken over zichzelf”

 

Samen optrekken met Daltonschool Ichthus

PCBO Apeldoorn heeft nog een Daltonschool: de Ichthus in de wijk Zevenhuizen. “We trekken samen op”, vertelt Brigitte. “Nieuwe leerkrachten van beide scholen halen samen hun Daltoncertificaat en we hebben vier gezamenlijke scholingsdagen gepland.” Beide scholen zijn een opleidingsschool, dus aankomend leerkrachten kunnen er werkervaring opdoen. “Ichthus werkt samen met de Zwolse hogeschool Windesheim, wij met de Marnix Academie in Utrecht. We vinden het belangrijk om de leerkrachten van de toekomst op te leiden. Als scholen zijn en blijven we natuurlijk in ontwikkeling, met oog voor kwaliteit. Denk alleen al aan de 21e eeuwse vaardigheden zoals mediawijsheid en ICT-vaardigheden, die we een plek geven in ons onderwijs: dat sluit helemaal aan bij ons concept.”

Hart van de wijk

Iedereen is welkom op de Willem van Oranje en zéker kinderen uit de wijk Winkeweijert in Apeldoorn Zuid-West weten de school goed te vinden. “Onze school is een kleine samenleving in de wijk en elke klas is weer een mini-samenleving in onze school. Ik vertel nieuwe ouders altijd: de ‘C’ is onze basis. We laten ons als christelijke school inspireren door de Bijbelverhalen. Daar sluit onze kanjeraanpak bij aan. En natuurlijk kloppen de kernwaarden van Daltononderwijs daar ook helemaal bij.”

Meer info

Nieuwsgierig of wil je meer weten? Maak dan een afspraak met de directeuren van onze Dalton-scholen; PC Daltonschool Willem van Oranje en kom kijken op school of PC Daltonschool De Ichthus

Meer weten over de andere onderwijsconcepten binnen PCBO? Lees hier dan verder. Of lees de artikelen die we eerder schreven over Montessori-, Jenaplan- en Ontwikkelingsgericht- en Programmagericht onderwijs. 

Wil je werken of stage lopen bij PCBO Apeldoorn of in het bijzonder binnen een conceptschool? Lees hier meer en laat het ons weten!

Deze website plaatst cookies. Dit doen we om onze site gebruiksvriendelijker te maken, onder andere door analyse van het bezoekersgedrag. Maar je blijft anoniem. Met jouw toestemming plaatsen we ook "tracking cookies" via onze adverteerdes zoals Google en Facebook.  Lees hier onze volledige privacyverklaring. Als je verder surft accepteer je onze cookies.

JobAlert

Tijdens of na je studie bij ons werken? Of op zoek naar iets nieuws? Je kunt op de hoogte blijven van onze vacatures door hieronder je gegevens achter te laten. Als er een passende vacature is, laten we je dat weten. 

optioneel