Leren vanuit intrinsieke motivatie

  1. Uitgediept: Montessorionderwijs

Leren vanuit intrinsieke motivatie

Schoolconcept Montessori verder uitgelegd

In onze organisatie zie je een grote variatie aan scholen terug. Dit verschil zit soms in uiterlijke kenmerken als schoolgebouw, locatie, schoolgrootte, maar vooral in het schoolconcept. Naast het traditionele onderwijs dat veel van onze scholen bieden, hebben we ook een aantal vernieuwingsscholen. Denk aan Montessori, Dalton, Jenaplan of Ontwikkelings-, Ervarings- en Programmagericht onderwijs. Elk concept heeft andere focus en vraagt andere skills van de leerkrachten. In dit artikel gaan we in gesprek over montessorionderwijs met Roderick (locatieleider) en Robert (directeur) van onze montessorischolen Passe-Partout.

Montessori onderwijs is …..

In een rondwandeling door de school om 9 uur ‘s ochtends ervaar je het onderwijs meteen. Je ziet kinderen (van 3 tot 6 jaar) werken in de onderbouw. Samen of juist alleen, met iets waar ze zelf voor gekozen hebben; vrij spelen of juist heel geconcentreerd aan het werk met tellen, letters schrijven, of tekenen. Ieder kind maakt zo zijn eigen keuzes. De leerkrachten, stagiaires en MAM’s specialisten lopen rond, schuiven aan bij kinderen en kijken waar zij, vanuit hun coachende rol, het kind kunnen uitdagen.

Verder lopend door de school zie je bij de middenbouw (6 tot 9 jaar) en bij de bovenbouw (9 tot 12 jaar) een zelfde beeld. Sommige kinderen zijn samen aan de slag met de speciaal ontwikkelende montessorimaterialen, op de grond, of aan een tafel. Anderen zijn alleen aan de slag met hun eigen gekozen werk op een IPad of Chromebook met digitaal verwerkingsmateriaal, of worden uitgenodigd door de leerkracht om in een kleine groep instructie over schrijven te volgen. Of je als kind aansluit bij de instructie, mag je soms zelf bepalen. Het onderwijs wordt zo vormgegeven dat kinderen nieuwsgierig blijven en vanuit betrokkenheid willen kiezen om aan de slag te gaan. Het kosmisch onderwijs speelt daarbij een belangrijke rol; grote en interessante onderwerpen, zoals valuta, het heelal, of vogels en zoogdieren, prikkelen de kinderen om antwoorden te zoeken op hun eigen leervragen. Een goed voorbereide omgeving, zichtbaar in de klaslokalen draagt bij aan het opwekken van nieuwsgierigheid en verwondering.

"Leer mij het zelf te doen!"

Uitleg van de leerkracht over hoe aan de slag te gaan met montessori lesmateriaal
Robert van Woudenberg (bovenschools directeur PC Montessorischool Passe Partout)

Leer mij het zelf te doen

“Dat is het motto van veel montessorischolen: ‘Leer mij het zelf te doen” vertelt Roderick. “Maria Montessori is de grondlegger van ons onderwijs. Belangrijkste in haar visie is dat je vertrouwen hebt in kinderen en uitgaat van de intrinsieke motivatie en betrokkenheid van ieder kind.  Kinderen leren het best als ze geïnteresseerd zijn in onderwerpen en zelf kunnen ontdekken. Dat gaat op sommige vlakken vanzelf, omdat een kind voorkeur heeft in bepaalde onderwerpen. Voor andere onderwerpen moeten we kinderen soms uitdagen. Het kan zijn dat we zien dat een kind veel interesse in sommige vakgebieden heeft en weinig interesse in andere leerstof toont. Het is dan aan de leerkracht om als coach in het plan dat zij of hij maakt met het kind, te bespreken hoe het kind dit wel gaat leren.

Worden kinderen helemaal vrij gelaten in hun ontwikkeling binnen montessorionderwijs?

“Nee dat zeker niet, vertelt Robert als bovenschools directeur. “De leerkracht is juiste ontzettend belangrijk in ons onderwijs en heeft elke periode een aantal gesprekken met de leerling over hoe het gaat, wat de nieuwe leer- of ontwikkelingsdoelen zijn en welke hulp of begeleiding het kind nodig heeft. Behaalde resultaten leggen we vast in de parelmap van ieder kind; het bewijswerk. Mooie reflecties, gemaakte werkjes, opbrengsten en persoonlijke verhalen bundelen we in de map, zodat je als kind, ouder en leerkracht de groei kan zien. De leerkracht is echt een coach voor ieder kind en volgt, begeleidt en stimuleert hen in hun persoonlijke ontwikkeling.”

Wat levert Montessori kinderen op?

“Kinderen die onze school verlaten zijn zelfstandig en zelfbewust”, vertelt Robert verder. “Ze zijn betrokken bij hun omgeving en hebben geleerd wat hun eigen plek en verantwoordelijkheid in de wereld is. Ze weten waar ze goed in zijn en kunnen hun eigen keuzes maken, blijven nieuwsgierig en bewijzen wat ze kunnen”.

Gemixte klassen

De kinderen zitten op de scholen in gemixte klassen, met drie verschillende leeftijden bij elkaar. Zo is ieder kind een keer de jongste, de middelste en de oudste. Kinderen leren van elkaar en merken hoe het is om verschillende rollen te ervaren. Als jongste ben je meer de volger en als oudste meer de leider, zo komen alle kinderen op een heel natuurlijke manier met verschillende rollen in aanraking. Deze vorm van organiseren heeft een heel positief effect op de persoonlijke ontwikkeling, maar ook op de groepsdynamiek.

In gesprek met elkaar over hoe het gaat en waar we de komende tijd aan werken
Roderick Kemper, locatieleider PC Montessori school Passe Partout Centrum

Niet straffen en belonen

Een belangrijk kenmerk van het montessorionderwijs is dat er niet gewerkt wordt met straffen en belonen. In plaats van straffen gaan de leerkracht het gesprek met het kind aan, om te onderzoeken waar bepaald gedrag vandaan komt. Er worden geen stickers of stempels verdiend. De visie hierachter is dat er geen externe factoren worden ingezet (zoals straffen en belonen), om gedrag te beïnvloeden, maar juist de intrinsieke motivatie wordt aangesproken. Roderick licht toe: “Je ontneemt het kind anders het eigenaarschap. Soms lossen zaken vanzelf op, doen kinderen dat samen of als het nodig is, kom je er als leerkracht rustig op terug in een gesprek”.

Wat vraagt montessorionderwijs van de leerkracht? Is dit daadwerkelijk anders dan een traditionele klassikale school?

Robert vertelt: “de rol van de leerkracht is hier daadwerkelijk anders. Je staat niet voor een groep, maar veel meer tussen de kinderen, in een groep met drie verschillende leeftijden. Samen met het kind ga je als leerkracht die drie jaren samen het verschil maken. Je volgt ieder kind in zijn of haar ontwikkeling, stimuleert hem of haar en coacht en begeleidt daar waar nodig. Dit vraagt natuurlijk wel een grondige kennis van de leerlijnen en van didactische principes.

Wat we in ons montessorionderwijs voor de kinderen organiseren; eigenaarschap, geldt ook als je hier werkt. Als leerkracht ben je eigenaar van het onderwijs in jouw groep. Samen met je collega’s in een bouw of themagroep ontwikkel je het onderwijs. Je werkt met hen samen, waardoor je er niet alleen voor staat. Je mag samen ontwikkelen, feedback ontvangen en onderwijs organiseren. Je hebt wel veel creativiteit en flexibiliteit nodig om dingen anders aan te durven pakken, nieuwe dingen te proberen en in je lessen te kunnen differentiëren. Dus ja, de rol van leerkracht is hier echt anders.”

Meer info? 

Ben je nieuwsgierig geworden of wil je meer weten? Maak dan eens een afspraak bij één van de Passe- Partout scholen en kom eens kijken of een dagje meedraaien.

Meer weten over de andere onderwijsconcepten binnen PCBO? Klik dan hier.  Of lees hier het artikel dat we eerder schreven over Jenaplanonderwijs. 

Wil je werken of stage lopen bij PCBO Apeldoorn of in het bijzonder binnen een conceptschool? Lees hier meer en laat het ons weten.

Deze website plaatst cookies. Dit doen we om onze site gebruiksvriendelijker te maken, onder andere door analyse van het bezoekersgedrag. Maar je blijft anoniem. Met jouw toestemming plaatsen we ook "tracking cookies" via onze adverteerdes zoals Google en Facebook.  Lees hier onze volledige privacyverklaring. Als je verder surft accepteer je onze cookies.

JobAlert

Tijdens of na je studie bij ons werken? Of op zoek naar iets nieuws? Je kunt op de hoogte blijven van onze vacatures door hieronder je gegevens achter te laten. Als er een passende vacature is, laten we je dat weten. 

optioneel