Waarom de uitdagingen in het huidige onderwijs, niet enkel en alleen van onderwijs zijn...

  1. Home
  2. Nieuws
  3. Waarom de uitdagingen in het huidige onderwijs, niet enkel en alleen van onderwijs zijn...

Waarom de uitdagingen in het huidige onderwijs, niet enkel en alleen van onderwijs zijn...

Een blog over context van onderwijs en een pleidooi voor anders organiseren

Op 30 en 31 januari waren onze scholen in verband met de staking twee dagen dicht. In plaats van thuis, zaten onze medewerkers op school en stonden deze dagen in het teken van pro-actief en oplossingsgericht bezig zijn met de toekomst van het onderwijs. Lees hier meer. Onlangs reikte de PO-Raad samen met andere sectororganisaties een onderwijspact uit. Een pact dat (ook) gaat voor een toekomst van het onderwijs waarin mooie uitspraken staan om als sector aan te gaan werken. Ik ben enthousiast over dit pact en over de resultaten van onze twee dagen oplossingsgericht werken aan onderwijs. De uitkomsten vullen elkaar aan en onderstrepen keuzes die we willen gaan maken. Ze geven ook input voor een pilot ‘800 uur’ die we bij PCBO willen gaan draaien. Een pilot waarmee we in de praktijk gaan experimenteren met minder lesuren en het efficiënter inzetten van onze professionals. Daarover hieronder meer.  

Het kind en de rekening

Tijdens de staking in november kreeg ik een boekje van één van onze leerkrachten. Dit heet: ‘Het kind en de rekening’. Hierin wordt een analyse gemaakt van het onderwijsbeleid. De schrijfster wijst op de economisering van de samenleving, die zijn weerslag heeft op alles, ook op het onderwijs. Ze agiteert tegen het verdwijnen van bibliotheken, als broedplaatsen van leesvaardigheid, kennis en ontmoeting, speciaal in wijken waar lezen minder vanzelfsprekend is voor kinderen. Daardoor wordt de kansenongelijkheid groter.   

"De economisering van de samenleving, die zijn weerslag heeft op alles, ook op het onderwijs."

Pleisters plakken

Haar beeld is herkenbaar. Het staat ook een beetje symbool voor wat er aan het gebeuren is: voorzieningen in wijken en buurten worden steeds minder, sociale woningbouw zorgt voor ophoping van problematiek in bepaalde wijken en de wachtenlijsten in de jeugdzorg puilen uit. Dit heeft effect op onze scholen. Datzelfde geldt voor gevoerd beleid in de voorzieningen van jonge kinderen. Hoe meer achterstanden jonge kinderen al oplopen op jonge leeftijd, hoe lastiger het wordt om hen met een gelijkwaardige startpositie naar het middelbaar onderwijs te laten doorstromen.  

Toenemende vraag

Door het verdwijnen van ondersteuning en voorzieningen in andere sectoren zijn de ondersteuningsvraagstukken die we nu op scholen tegenkomen complexer dan ooit tevoren. Onze onderwijsprofessionals moeten meer dan ooit van ongeveer alles verstand hebben, door een gebrek aan expertise, tijd, aandacht en geld elders. Vul dit aan met onze opdracht om passend onderwijs te bieden aan ieder kind. Dit bij elkaar drukt zich uit in de stakingsthema’s: een tekort aan onderwijsprofessionals, een gebrek aan handen in de klas, gebrek aan aandacht voor het kind dat extra zorg nodig heeft maar ook voor het ‘gewone kind’, versnippering van taken dat leidt tot gebrek aan echte aandacht, expertise en doorgroeimogelijkheden en ga zo maar door.  

"Onze onderwijsprofessionals moeten meer dan ooit van ongeveer alles verstand hebben, door een gebrek aan expertise, tijd, aandacht en geld elders."

Samen met zorg

Terug in de auto dacht ik na over de twee afgelopen dagen: oplossingsgericht bezig zijn met onderwijsproblemen. Het vervulde me met trots. Trots op de energie, loyaliteit en vindingrijkheid van m'n collega's. Ieders inzet om elke dag opnieuw het beste onderwijs te geven. Veel oplossingen zitten hem volgens onze onderwijsprofessionals in het beter samenwerken van onderwijs en zorg. Ik zie dat ook. Ik denk dat er een ontschotting van geldstromen nodig is. Onderwijsprofessionals moeten meer mandaat hebben als het gaat om de zorg die een kind nodig heeft, niet meer afhankelijk zijn van, maar in gelijkwaardigheid met zorgprofessionals kijken en bespreken naar wat een kind nodig heeft. Niet meer naar elkaar kijken, maar samen kijken naar het kind. Dit vraagt ook om het fysiek anders te organiseren: schoolgebouwen waar zorg maar ook andere disciplines gehuisvest zijn. Niet de discipline centraal waar het kind op bezoek mag komen, maar het kind centraal waar de discipline op bezoek komt.   

"Ik denk dat er een ontschotting van geldstromen nodig is." 

Anders organiseren 

Daarmee samen op loopt het anders organiseren van onderwijs. Meer professionals zijn er niet, dus het anders inzetten van de huidige professionals is dan een oplossing. Met de pilot 800 uur onderzoeken we bij PCBO of er een efficiëntieslag te maken valt. De pilot in het kort; minder lesuren door groepsleerkrachten gedurende de maand, waarbij de leerkrachten zich focussen op het lesgeven van taal, lezen en rekenen. In de middag wordt er aanbod georganiseerd door samenwerkingspartners op gebied van cultuurmuziek, natuureducatie, sport en spelWel dezelfde opbrengsten, maar het efficiënter inzetten van de expertise die leerlingen specifiek van leerkrachten moeten ontvangen en andere vaardigheden en kennis van andere professionals

Deze column in Trouw onlangs schreef dat opbrengsten bij minder lestijd niet achteruit hollen. Integendeel zelfs. Uit Amerikaans onderzoek en uit de internationale PISA onderzoeken blijkt dat door minder les (i.p.v. 5 dagen) kinderen beter uitgerust waren en zelfs beter gingen rekenen. Ook stijgt de kwaliteit van de lessen van leerkrachten doordat ze meer voorbereidingstijd hebben. De kwaliteit van onderwijs ligt aan andere dingen dan lestijd schrijft het stuk. Vanuit mijn rol en het zien van de praktijk onderschrijf ik dit idee en ik hoop van harte dat we dat ook gaan ervaren in de pilot.  

'Want voor vernieuwen moeten we wel het wel anders durven doen.'  

Lef  

De samenhang met andere sectoren helpt het grotere verhaal te zien en te schetsen. Ook laat het zien dat de oplossing hem zit in beter samenwerken in combinatie met anders organiseren. Iets wat we zelf én in samenwerking met anderen tot stand kunnen brengen! Het ontslaat onderwijs dus niet van verantwoordelijkheid en actie. Daarmee gaan wij zeker aan de slag binnen afzienbare tijd (hopende op nieuwe schooljaar en afhankelijk van factoren)Met lef. Want voor vernieuwen moeten we wel het wel anders durven doen.  

Ik ben benieuwd hoe jij hier tegen aan kijkt; als collega, kenner, professional, samenwerkingspartner of gewoon vanuit jou. Wie weet kunnen we iets voor elkaar betekenen.    

Esther Kopmels  

Esther Kopmels

Deze website plaatst cookies. Dit doen we om onze site gebruiksvriendelijker te maken, onder andere door analyse van het bezoekersgedrag. Maar je blijft anoniem. Met jouw toestemming plaatsen we ook "tracking cookies" via onze adverteerdes zoals Google en Facebook.  Lees hier onze volledige privacyverklaring. Als je verder surft accepteer je onze cookies.

JobAlert

Tijdens of na je studie bij ons werken? Of op zoek naar iets nieuws? Je kunt op de hoogte blijven van onze vacatures door hieronder je gegevens achter te laten. Als er een passende vacature is, laten we je dat weten. 

optioneel